Trochę teorii:
Aby dziecko mogło się prawidłowo rozwijać fizycznie potrzebuje odpowiedniej diety, snu, ruchu itp. W kształtowaniu zdrowia psychicznego natomiast niezbędne jest zaspokajanie potrzeb emocjonalnych, są to psychologiczne “składniki odżywcze”. Potrzeby emocjonalne są uniwersalne, rodzimy się z nimi, choć możemy się nieco różnić między sobą pod względem intensywności doświadczania poszczególnych. Główne założenie terapii schematu brzmi następująco: znaczące niezaspokojenie podstawowych emocjonalnych potrzeb skutkuje powstaniem wczesnych nieadaptacyjnych schematów (early maladaptive schemas EMS). Jeśli podstawowe potrzeby emocjonalne są właściwie zaspokajane to dzieci rozwijają pozytywne schematy (“EAS” early adaptive schemas), które z czasem prowadzą do powstania zestawu adaptacyjnych zachowań cechujących Zdrowego Dorosłego.
Na plakacie znajduję się najnowsza uzupełniona lista potrzeb emocjonalnych (Louis, Wood and Lockwood (2020); Dweck (2017); Young, 2003) oraz wizualne przykłady odpowiadania na nie. Plakat może być pomocnym narzędziem w psychoedukacji na temat potrzeb emocjonalnych dla psychoterapeutów, jak i ważną przypominajką dla rodziców, że za każdym zachowaniem dziecka stoi emocjonalna potrzeba.
Tryb Zdrowego Dorosłego (Healthy Adult mode) w terapii schematów obejmuje zestaw cech i umiejętności charakterystycznych dla dojrzałego, współczującego i psychologicznie zrównoważonego człowieka. Tryb ten jest często porównywany do funkcji „Dobrego Rodzica”. Większość opisów zbyt ogólnie definiowało czym jest Zdrowy Dorosły, dlatego wprowadzone zostały wymiary trybu Zdrowego Dorosłego. Rozszerzenie wymiarów miało na celu lepsze zrozumienie i wsparcie klientów w procesie terapeutycznym. Z punktu widzenia klinicznego wymiary pozwalają dokładnie opisać i ocenić różnorodne aspekty zdrowego funkcjonowania oraz wspierać pracę nad ich rozwijaniem. Wymiary te zostały opracowane na podstawie różnych teorii psychologicznych i są zgodne z definicjami dojrzałego funkcjonowania dorosłego zawartymi w DSM-5 i ICD-11, co zapewnia spójność diagnostyczną i terapeutyczną.
W praktyce, poszukiwanie Zdrowego Dorosłego w terapii często przypomina poszukiwanie Św. Grala w filmie Monty Pythona, a walka z trybami radzenia jest jak walka króla Artura z czarnym rycerzem 😉. Aby nieco ułatwić i uporządkować ten proces w trakcie sesji pojawił się pomysł na ten plakat. Na plakacie znajdują się nazwy wymiarów trybu Zdrowego Dorosłego oraz obrazki, które nieco żartobliwie unaoczniają charakterystykę każdego wymiaru. Plakat może być też wsparciem w codziennej pracy nad sobą i przywoływaniu różnych wymiarów swojej Zdrowej Dorosłej części.
Tłumaczenie wymiarów trybu zdrowego dorosłego i nazw emocjonalnych potrzeb nie są oficjalnym tłumaczeniem ISST (International Society of Schema Therapy)
